MEIERIJSTAD - Maandag stond men in verschillende kernen
van Meierijstad stil bij de Nederlandse slachtoffers die sinds het uitbreken
van de Tweede Wereldoorlog in oorlogssituaties en bij vredesmissies zijn
omgekomen.
Boerdonk
In Boerdonk werden bloemen gelegd bij een aantal graven van
Indië veteranen en het oorlogsgraf van Harrie van den Akker. Bij het Lancaster
monument aan de Bosscheweg werden bloemen en kransen gelegd en werd twee minuten
stilte in acht genomen.
Eerde
In Eerde werd de herdenking gehouden bij het Geronimo
monument aan de Zandvliet. Daar werden onder andere door leerlingen van de
basisschool, die dit monument hebben geadopteerd, bloemen en kransen gelegd. Na
de ceremonie was er een informeel samenzijn bij de Sint-Antonius molen.
Erp
In Erp werden bij het kerkhof, bij het herdenkingsmonument ‘De
Propeller’, een krans gelegd en werden er bloemen gelegd op de 9 oorlogsgraven.
Ook werd er een krans gelegd door de leerlingen van groep 8 van basisschool De
Empel, die dit monument geadopteerd hebben.
Schijndel
In Schijndel werden bij de gedachteniskapel op de Markt
kransen en bloemen gelegd namens de gemeente Meierijstad, Stichting
Oranjecomité Schijndel, de Veteranen afdeling Schijndel en de parochie Heilige
Michaël.
Sint-Oedenrode
In Sint-Oedenrode las Floris de Haan, lid van de scouting,
de namen van de Rooise oorlogsslachtoffers voor, waarbij bij elke naam een
witte roos bij het monument werd gelegd
ter nagedachtenis. Namens de gemeente en andere belangstellenden werden bloemen
en kransen gelegd.
Veghel
In Veghel was, voorafgaand aan de herdenking, de
voorstelling ‘Ultimatum Onverschil’ te zien in Theater De Blauwe Kei. Daarna
ging men in stille tocht naar de monumenten aan de Kolonel Johnsonstraat waar
de herdenking en kranslegging plaatsvond.
Bij elke herdenking werd, door een vertegenwoordiger van het
bestuur van de gemeente Meierijstad, onderstaande tekst voorgelezen en was het
om 20.00 uur 2 minuten stil.
Beste aanwezigen,
Vanavond staan we stil, vanavond zijn we stil. We
leggen het rumoer van de dag even neer. We luisteren naar de stilte, omdat die
stilte iets van ons vraagt. Niet alleen herinnering, maar ook begrip. Want
herdenken is meer dan terugkijken; het is proberen te begrijpen wat er is
gebeurd, waarom het gebeurde en wat het van ons vraagt in het heden.
Het jaarthema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei is
‘De geschiedenis leren begrijpen’met als ondertitel ‘Luisteren naar een
verdwijnende generatie’. Nikkie Sterkenburg, bijzonder hoogleraar
onderzoeksjournalistiek, heeft hiervoor de jaarthematekst geschreven die op de
website van het Nationaal Comité te vinden is. Ik raad u van harte aan deze te
lezen.
In haar tekst benadrukt Sterkenburg hoe belangrijk het
is om de geschiedenis te leren begrijpen. Niet om die geschiedenis mooier te
maken dan ze was, maar om haar scherp te zien. Om te zien hoe gewone mensen, in
gewone straten, in gewone dorpen – zoals Boerdonk, Eerde, Erp, Schijndel,
Sint-Oedenrode en Veghel - voor keuzes kwamen te staan die allesbehalve gewoon
waren.
Hier, in Meierijstad, kennen we de verhalen. De
gezinnen die onderdak boden aan onderduikers. De boeren die voedsel deelden,
ondanks hun eigen schaarste. De zuster die ook voor Duitsers zorgde, de
gevechten in Eerde of het Hurkske, de evacuatie van Olland, de verwoesting
tijdens de granaatweken. We kennen de verhalen van de bevrijding tijdens
Operatie Market Garden. De Corridor die zo fel werd verdedigd. We kennen de
moedige daden die niet altijd in geschiedenisboeken staan, maar wel in de
herinneringen van families zijn opgeslagen, in de verhalen die van generatie op
generatie worden doorgegeven.
Maar we kennen ook andere verhalen. Van mensen die
wegkeken. Van mensen die zwegen. Van mensen die aanpapten met de Nazi’s, die
zelfs bij de NSB of de SS gingen of verliefd werden op een Duitser. Van mensen
die dachten dat hun keuze er niet toe deed. Maar hun keuze deed er wel toe.
Iedere keuze doet er toe.
En juist daarom is begrijpen zo belangrijk. Want wie
de geschiedenis begrijpt, ziet dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, dat
democratie kwetsbaar is en dat haat en uitsluiting altijd klein beginnen: met
woorden, met blikken, met het idee dat sommige mensen minder waard zijn dan
anderen.
Vandaag leven we in een tijd waarin polarisatie
groeit, waarin wantrouwen sneller rondgaat dan feiten en waarin groepen
tegenover elkaar komen te staan. Juist dan moeten we terug naar die les:
begrijpen. Begrijpen hoe het zover kon komen in de jaren ’30 van de vorige
eeuw. Begrijpen hoe propaganda en nepnieuws werkt. Begrijpen hoe angst mensen
kan laten zwijgen. Begrijpen hoe belangrijk het is om elkaar te blijven zien
als mens.
En dat begint dichtbij. In onze eigen straten. In onze
scholen. In onze sportclubs. Op ons werk bij het koffieapparaat en tijdens onze
gesprekken aan de keukentafel. Meierijstad is een gemeente die groot is
geworden door samenwerking, door op elkaar te letten, door elkaar te helpen.
Dat is onze kracht. En die kracht hebben we nodig om de lessen van toen te
vertalen naar het nu.
Vanavond herdenken we de mensen die hun leven verloren
door oorlog en geweld. De soldaten die vielen. De burgers die werden
weggevoerd. De Joodse families die nooit terugkeerden. De verzetsmensen die hun
vrijheid opofferden voor die van ons. We spreken hun namen niet allemaal uit,
maar we dragen ze mee in ons hart.
Maar we doen meer dan dat. We beloven dat we blijven
leren. Dat we blijven vragen. Dat we blijven begrijpen. Want alleen wie
begrijpt, kan voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt.
Laat ons daarom, hier in Meierijstad, de vrijheid niet
alleen vieren op 5 mei, maar haar beschermen op alle andere dagen van het jaar.
Door elkaar te blijven zien. Door te luisteren. Door op te staan wanneer het
nodig is. Door te kiezen voor menselijkheid, ook als dat moeilijk is. Juist als
dat moeilijk is. Mogen we in de stilte van vanavond de kracht vinden om die
belofte waar te maken.
Dank u wel voor uw aandacht.
Zijtaart
De herdenking in Zijtaart vindt plaats op maandag 11 mei om
11.00 uur bij het monument aan de Zuid-Willemsvaart. Op dit monument staan de
namen van 7 militairen die op 11 mei 1940 bij gevechten in de omgeving
omkwamen.