Historische Watusirund keert terug... nu de fontein nog

Tijdens de jubileumjaren van de CHV speelde kunst nadrukkelijk een rol in de uitstraling van Veghel. De CHV schonk zichzelf destijds een ruim twee meter hoge bronzen stier van beeldhouwer Hein Koreman uit Breda, met een waarde van 20.000 gulden. Het beeld kreeg een prominente plaats bij het nieuwe hoofdkantoor aan het Dorshout, de huidige Pater van den Elsenlaan. Later verhuisde het mee met de directie en tegenwoordig staat de stier bij de Agrifirmfabriek aan de Rijksweg. Het beeld vertelt daarmee letterlijk de geschiedenis van de CHV en Veghel.

Wel verdient deze herplaatsing ook bescherming. Het bronzen beeld moet stevig worden verankerd, zodat vandalisme of diefstal geen kans krijgt. We weten immers uit ervaring hoe kwetsbaar cultureel erfgoed kan zijn wanneer het onvoldoende beschermd wordt.

Want velen herinneren zich nog een ander markant kunstwerk dat ooit het straatbeeld van Veghel bepaalde: de fontein op het Heilig Hartplein. Een geschenk van de CHV aan de gemeente Veghel, bestaande uit bronzen kinderfiguren rond een waterschaal.

Tijdens de jubileumfeesten van de CHV in 1962 liet de directie zich nadrukkelijk van haar gulle kant zien. Vanuit het hoofdkantoor aan de Noordkade werden niet alleen festiviteiten georganiseerd voor gasten en medewerkers, maar ook tal van giften gedaan aan de Veghelse gemeenschap. Voor het onderhoud van katholieke kerken werd destijds 100.000 gulden beschikbaar gesteld. Daarnaast kreeg de bevolking van Veghel een bijzondere fontein cadeau voor het Heilig Hartplein, ontworpen door de Tilburgse beeldhouwer Sjaak Kreykamp.

Die fontein stond jarenlang symbool voor verbondenheid en gemeenschapszin. Volgens de Kroniek van Vehchele werd het kunstwerk later tijdelijk verwijderd vanwege werkzaamheden en opgeslagen op de gemeentewerf. Daarna verdween het spoorloos. Vermoedelijk gestolen. En daarmee verdween opnieuw een tastbaar stuk Veghelse geschiedenis uit het straatbeeld.

Net als de Watusirund was deze fontein méér dan decoratie. Het waren herkenningspunten die generaties Veghelaren met elkaar verbonden. De verdwijning van zulke symbolen past helaas in een bredere ontwikkeling waarin vertrouwde plekken en monumenten langzaam uit het collectieve geheugen verdwijnen. Denk aan de toren van de Heilig Hartkerk of andere markante elementen die ooit vanzelfsprekend waren in het straatbeeld van Veghel.

Juist daarom biedt de terugkeer van de Watusirund een kans. Een moment om verder te kijken dan alleen één kunstwerk. Waarom zou Stichting Kiosk Veghel, samen met betrokken inwoners en erfgoedliefhebbers, niet onderzoeken of een replica van de verdwenen fontein opnieuw gerealiseerd kan worden? Misschien in het park, misschien aan de havenkom (pleit(te) Stefan van de Ven voor) als zichtbaar eerbetoon aan het verleden én als investering in de identiteit van toekomstige generaties.

Een fontein is geen luxe. Het is een plek van herinnering, ontmoeting en verbondenheid. Erfgoed leeft alleen voort wanneer mensen bereid zijn het zichtbaar te houden.

De Watusirund komt terug. Laten we dat vieren. Maar laten we tegelijk nadenken over wat we nog meer kunnen herstellen voordat het definitief verdwijnt uit het geheugen van Veghel.